Piątek, 4 września Imieniny: Rozalia, Róża, Lilianna
Kraków
Teraz Piątek, 4 września 2026
Znani z miasta

Andrzej Abłamowicz — inżynier i pilot doświadczalny

Sylwia Stępień • 3 min czytania

Andrzej Abłamowicz
Fot. Dedal scan · „Andrzej Abłamowicz (1929 - 1985) - pilot doświadczalny Instytutu Lotnictwa - 1961 r” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Andrzej Abłamowicz był polskim inżynierem i pilotem doświadczalnym, związanym z Głównym Instytutem Lotnictwa. Zyskał rozpoznawalność dzięki oblotom prototypów, rekordom sportowym i pracy nad badaniami w locie.

Dane
Imię i nazwiskoAndrzej Marian Abłamowicz
Data urodzenia15 maja 1929
Miejsce urodzeniaKraków
Data śmierci2 marca 1985
Miejsce śmierciWarszawa
Zawódinżynier, pilot doświadczalny, lotnik cywilny
WykształceniePolitechnika Warszawska, inżynier-mechanik (budowa płatowców)
Miejsce pracyGłówny Instytut Lotnictwa
Godziny w locie8103 godziny

Andrzej Abłamowicz działał w lotnictwie jako pilot doświadczalny i instruktor. Był autorem publikacji o technice pilotażu oraz zdobywcą rekordów sportowych w kilku klasach samolotów.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w rodzinie inteligenckiej w Krakowie. W czasie okupacji zdobył zawód ślusarza i uczęszczał na tajne komplety gimnazjalne. Był łącznikiem Armii Krajowej i od dzieciństwa interesował się modelarstwem lotniczym.

Po wojnie odbył podstawowe szkolenie szybowcowe na szybowcu SG-38, uzyskując kategorie A i B pilota szybowcowego. W 1947 podjął studia na wydziale lotniczym Akademii Górniczej, później przeniósł się do Warszawy. W 1956 ukończył Politechnikę Warszawską z dyplomem inżyniera-mechanika ze specjalnością budowy płatowców.

Jak wyglądała jego kariera lotnicza?

W 1947 ukończył przeszkolenie pilotażowe w Cywilnej Szkole Pilotów i Mechaników w Ligocie Dolnej, gdzie był prymusem kursu. W 1948–1949 pracował jako instruktor szybowcowy, a w 1950 został zatrudniony w Głównym Instytucie Lotnictwa jako pierwszy powojenny etatowy pilot doświadczalny Instytutu.

W kolejnych latach zajmował się próbami w locie szybowców i samolotów, oblatywał prototypy oraz prowadził badania homologacyjne. Był pierwszym oblatywaczem prototypów takich jak TS-8 Bies (1955) i TS-11 Iskra (1960) oraz jedynego polskiego czterosilnikowego samolotu komunikacyjnego MD-12 (1959). W 1959 objął kierownictwo Zakładu Badań w Locie Instytutu i pełnił tę funkcję przez 14 lat.

W dziedzinie sportu lotniczego uzyskał kilka rekordów: między innymi dwa rekordy świata na TS-8 Bies w 1957 oraz rekord świata prędkości w obwodzie zamkniętym na TS-11 Iskra w 1964. Łącznie miał na koncie jedenaście rekordów w różnych kategoriach. W ciągu życia latał na 152 typach szybowców, samolotów i śmigłowców, osiągając łącznie 8103 godziny nalotu.

Próby awaryjne, badania i udział międzynarodowy

Wykonywał testy doświadczalne obejmujące próby silników odrzutowych i badania przeciążeń. Na samolocie myśliwskim Lim-2 osiągnął podczas wyrwania przeciążenie 10,7 G, jednocześnie lądując mimo uszkodzeń konstrukcji. Prowadził także próby międzynarodowe radzieckich samolotów pasażerskich, współpracując przy homologacjach Tu-134 i Jak-40.

Występował w jury zawodów akrobacyjnych i reprezentował Polskę w Międzynarodowej Komisji Akrobacji Lotniczej FAI, gdzie pełnił funkcje członka zarządu i wiceprezydenta. Demonstrował polskie konstrukcje za granicą, między innymi przelot samolotu TS-8 Bies na salon lotniczy w Paryżu w 1957 roku.

Publikacje i odznaczenia

Abłamowicz opublikował kilka książek i artykułów poświęconych pilotażowi, akrobacji i przyrządom pokładowym. Do jego pozycji należą m.in.:

  • "Podstawy aerodynamiki i mechaniki lotu" (współautor: Władysław Nowakowski, 1980)
  • "Akrobacja lotnicza" (1954)
  • "Pilotaż bez widoczności" (1957)
  • "Loty w trudnych warunkach atmosferycznych - IFR" (1982)

Za działalność otrzymał szereg odznaczeń, w tym Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, tytuł Honorowego Pilota Wojskowego PRL I Klasy (1961) oraz Dyplom im. Paula Tissandiera FAI (1978). Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1985 roku.

Śmierć i pochówek

W styczniu 1985 przeszedł na emeryturę. Zmarł 2 marca 1985 na atak serca. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w kwaterze C12, rząd 6, grób 4, obok żony Zofii z d. Surowiec.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Andrzej Abłamowicz?
Urodził się 15 maja 1929 roku w Krakowie.
Gdzie pracował jako pilot doświadczalny?
Był związany z Głównym Instytutem Lotnictwa, gdzie od 1950 pełnił funkcję pilota doświadczalnego.
Ile godzin nalotu zgromadził w karierze?
Wylatał 8103 godziny.
Jakie najwyższe wyróżnienia otrzymał?
Otrzymał m.in. Złoty Krzyż Zasługi, tytuł Honorowego Pilota Wojskowego PRL I Klasy i pośmiertnie Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Sylwia Stępień

Nazywam się Sylwia Stępień i w redakcji wavelo.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krakowem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również