Kopiec Kościuszki stoi na zachodnich obrzeżach Krakowa, na wzgórzu znanym jako Góra św. Bronisławy. Ufundowano go po śmierci Tadeusza Kościuszki i wzorowano na dawnych krakowskich kopcach, takich jak kopiec Krakusa i kopiec Wandy. Przy kopcu działa Muzeum Kościuszkowskie i kompleks wystaw w zabudowaniach fortecznych.
Jak powstał kopiec?
Kult Tadeusza Kościuszki nasilił się po jego śmierci w 1817 roku, a w lipcu 1820 roku Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa zatwierdził decyzję o usypaniu kopca. Uroczyste rozpoczęcie sypania miało miejsce 16 października 1820 roku; prace trwały trzy lata i w dużej mierze wykonywali je ochotnicy. Budowę ukończono 25 października 1823 roku.
Jakie losy przeszedł kopiec po budowie?
Po ukończeniu kopca Komitet Budowy Pomnika Tadeusza Kościuszki przejął nad nim opiekę i planował utworzenie osady rolnej dla rodzin chłopskich związanych z insurekcją. Zakupiono ziemię od klasztoru norbertanek i w 1836 roku zasiedlono pierwsze gospodarstwo. Prace fortyfikacyjne Austriaków w latach 1850–1856 objęły szczyt Góry św. Bronisławy i doprowadziły do wzniesienia Fortu nr 2 „Kościuszko”.
W kolejnych dekadach kopiec służył m.in. jako punkt obserwacyjny podczas działań wojennych, a w 1860 roku na szczycie ustawiono granitowy głaz z napisem „Kościuszce”. Po II wojnie światowej rozpoczęto rozbiórkę części fortu, ale prace zatrzymano w 1957 roku. Kopiec poważnie uszkodziły ulewne opady w 1997 roku; remonty kosztowały 14,7 mln zł i doprowadziły do ponownego udostępnienia kopca 10 listopada 2002 roku. W 2017 roku kopiec i jego otoczenie uzyskały status pomnika historii.
Co znajduje się w Forcie nr 2 "Kościuszko"?
Siedziba Komitetu Kopca Kościuszki mieści się w odrestaurowanych obiektach fortu. W Bastionie V działa wystawa muzealna z ekspozycjami „Kościuszko – Rozdział I” oraz „Kopce Krakowskie”. W Kaponierze południowej zaaranżowano galerię figur woskowych „Polaków drogi do wolności” oraz wystawę „Twierdza a Miasto Kraków – 1846–1918”.
W odrestaurowanej Kurtynie I–V południowej funkcjonuje Centrum Wystawienniczo-Konferencyjne im. T. Kościuszki. W tej części organizowane są wystawy czasowe, w tym ekspozycja interaktywna „Żywe Konstrukcje” przygotowana z Politechniką Krakowską, wystawa Muzeum Armii Krajowej oraz wystawa pochodząca z węgierskiego Instytutu i Muzeum Historii Wojen.
Jak wygląda zwiedzanie i dojazd?
Kopiec ma połączenie autobusowe z centrum Krakowa. Zwiedzanie kopca i kompleksu fortecznego jest zwykle objęte opłatą; wyjątki zdarzają się kilka dni w roku. Komitet Kopca Kościuszki pełni stałą opiekę nad terenem od czasu powstania w 1820 roku.
Kopiec w liczbach
Obecna wysokość kopca wynosi 35,54 m. Wysokość nad poziomem morza to 330,14 m, a nad poziomem Wisły 131,14 m. Średnica podstawy wynosi 73,25 m, z wałem oporowym 90,7 m, a platforma widokowa ma średnicę 8,5 m. Objętość kopca szacuje się na około 167 000 m³, a nachylenie zboczy mieści się w przedziale 46°–51°.
Jakie widoki oferuje kopiec?
Kopiec posiada platformę widokową, z której rozciągają się panoramy okolic Krakowa. Trasa biegowa Bieg Trzech Kopców prowadzi w sąsiedztwie kopca od 2007 roku, co potwierdza jego znaczenie jako punktu widokowego i rekreacyjnego.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Waszyngtona 1, 30-204 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 9:00–19:00
- Telefon: +48124251109
- Strona internetowa: kopieckosciuszki.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (25 466 opinii)
