Pod koniec sierpnia 2026 fundacje i organizacje pozarządowe w całej Polsce otrzymały pisma żądające zapłaty za wykorzystanie portretowego zdjęcia posła Łukasza Litewki. W wielu przypadkach kwota żądana od jednego podmiotu sięgała 2 tys. zł. Autorką zdjęcia, które szeroko krążyło w internecie po śmierci posła, jest fotografka Jagoda Owczarek.
Dlaczego wysłano wezwania do zapłaty?
Fotografka tłumaczyła, że celem wystąpienia było zwrócenie uwagi na naruszenia praw autorskich i brak oznaczeń autora przy rozpowszechnianiu jej fotografii. Owczarek wskazała, że zdjęcie powstało podczas sesji zleconej przez posła za jego życia i że jego plik był następnie rozpowszechniany bez informacji o autorze. Przyznała też, że początkowo zareagowała pod wpływem emocji.
Kto otrzymał wezwania i jakie były żądania?
Do organizacji, które zgłaszały otrzymanie pism, należały m.in. Krakowskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami oraz Fundacja z rąk do rąk. Reprezentanci części podmiotów wskazywali, że łącznie dotarło co najmniej kilkadziesiąt wezwań — w jednym z raportów pojawiła się liczba 35 organizacji. W niektórych pismach autorka domagała się kwoty 1 000 zł tytułem odszkodowania za naruszenie praw autorskich oraz dodatkowo 500 zł za brak oznaczenia autora i 500 zł za ingerencję w integralność utworu, co dawało łączną sumę 2 000 zł.
Jak zakończyła się sprawa?
Po fali społecznego oburzenia Jagoda Owczarek opublikowała rozszerzone oświadczenie i ogłosiła wycofanie wszystkich roszczeń wobec fundacji i organizacji pozarządowych — bez opłat. Jednocześnie fotografka podtrzymała oczekiwania wobec redakcji i portali internetowych, które użyły zdjęcia, i zapowiedziała, że ewentualne wpływy zostaną przekazane na cele charytatywne. W kilku organizacjach zgłoszono, że prawnicy zaoferowali pomoc prawną w razie dalszych działań prawnych.
Bliscy posła apelowali o polubowne wyjaśnienie sprawy, wskazując, że fotografia była używana w kontekście kondolencji i nie miała charakteru komercyjnego. Autorka zapowiedziała przekazanie ewentualnych wpływów na cele charytatywne.
