Wystawa w oddziale MNK Czapscy przy ul. Piłsudskiego 12 łączy obiekty z różnych epok i regionów, od wczesnych chińskich banknotów po XIX-wieczne emisje europejskie i amerykańskie. Ekspozycja jest czynna do 11 kwietnia 2027 i obejmuje zbiory Gabinetu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Krakowie oraz wypożyczenia z innych muzeów i kolekcji prywatnych. Kuratorką wystawy jest dr Barbara Zając.
Co pokazuje ekspozycja?
Na wystawie znajdują się przykłady najwcześniejszych papierowych pieniędzy — w tym chiński guan datowany na XIV wiek oraz europejskie i skandynawskie emisje z XVII–XIX wieku. Wśród eksponatów wymieniane są też norweski banknot z XVII wieku i papierowa pięciodolarówka z 1853 roku. Pokazane są także francuskie asygnaty rewolucyjne oraz polskie bilety skarbowe z okresu Insurekcji Kościuszkowskiej z 1794 roku.
Jak wystawa tłumaczy zmiany w obiegu pieniądza?
Kuratorka wyjaśnia, że papierowy pieniądz pojawiał się najwcześniej w Chinach już w X wieku, a w Europie banknoty zaczęły rozwijać się od XVII wieku. Na wystawie przedstawiono przełom w produkcji papieru w połowie XIX wieku, który umożliwił nowe rozwiązania graficzne banknotów. Osobne miejsce zajmują instrumenty finansowe XIX wieku — akcje i obligacje — oraz dyskusja o systemie waluty złotej i o tym, jak banknoty łączyły się z możliwością wymiany na kruszec.
Informacje praktyczne dla zwiedzających?
Wstęp na wystawę jest w cenie biletu do oddziału Czapscy: 18 zł normalny i 14 zł ulgowy, bilet rodzinny kosztuje 36 zł, a uczniowie i studenci płacą 1 zł. Dzieci poniżej siedmiu lat wchodzą bezpłatnie. Oddział jest otwarty we wtorki od 10:00 do 18:00, od środy do niedzieli od 10:00 do 16:00; w poniedziałki jest nieczynny. Ostatnich zwiedzających wpuszcza się na 20–30 minut przed zamknięciem, zależnie od informacji podawanych przez muzeum.
Wystawie towarzyszą wydarzenia: 25 października 2026 zaplanowano oprowadzanie kuratorskie z Barbarą Zając w cyklu „W samo południe”, a 26 listopada 2026 odbędzie się oprowadzanie dla osób 60+. Zapisy na oprowadzania i rezerwacje prowadzone są przez kasę oddziału — tel. 12 433 57 44 (wew. 2) albo informacje można uzyskać pod numerem 12 433 58 43.
Wiele obiektów pokazano publicznie po raz pierwszy. Ekspozycja porusza także temat pieniądza zastępczego — bonów i kwitów wydawanych przez majątki i przedsiębiorstwa — oraz roli losów loterii jako źródła dochodu.
