| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Karol Akerman |
| Urodzenie | 24 lutego 1913, Kraków |
| Śmierć | 10 czerwca 1987, Düsseldorf |
| Zawód | chemik |
| Wykształcenie | |
| Uczelnia | Uniwersytet Jagielloński (studia, doktorat) |
| Wybrane funkcje | |
| Stanowiska | dyrektor techniczny Huty Cynkowej w Trzebini; naczelny dyrektor i generalny dyrektor w zarządach przemysłu; kierownik Katedry Technologii Chemicznej na UMCS; pracownik naukowy w Düsseldorfie i wykładowca na Sorbonie |
| Odznaczenia | |
| Najważniejsze | Order Sztandaru Pracy I klasy; Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski; Nagrody Państwowe |
Karol Akerman był polskim chemikiem znanym z działalności naukowej i organizacyjnej w przemyśle chemicznym. Pracował w zakładach produkcyjnych, kierował instytucjami państwowymi oraz prowadził badania na uczelniach w Polsce i za granicą.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Krakowie i dzieciństwo spędził w Trzebini, gdzie uczęszczał do Szkoły Ludowej w latach 1919–1923. Następnie uczył się w Gimnazjum Państwowym w Chrzanowie. W 1931 roku rozpoczął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1936 roku.
W 1961 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim uzyskał stopień doktor nauk chemicznych po obronie pracy Synteza sorbentów specyficznych z przeznaczeniem do produkcji koncentratów germanowych z przemysłowych elektrolitów cynkowych; promotorem był prof. Feliks Polak.
Kariera zawodowa i losy podczas wojny
Po studiach pracował jako chemik w cementowni „Firley” (1936–1939) oraz w fabryce „Nad Kamienną” w Bodzechowie (1939). Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Lwowa, gdzie pełnił funkcję starszego inżyniera w radzieckim Okręgowym Urzędzie Przemysłu Materiałów Budowlanych, a następnie był głównym inżynierem w Gipsowni w Szczercu (1940–1941).
Od czerwca 1941 roku do 1943 roku pracował przymusowo jako robotnik w Gipsowni. W 1943 roku trafił do obozu pracy przymusowej dla Żydów w Drohobyczu, skąd uciekł i przez rok ukrywał się dzięki pomocy Rudolfa Zawady. W 1944 roku ponownie objął stanowiska inżynierskie w radzieckim urzędzie w Drohobyczu, a następnie w Fabryce Wapna i Kafli w Rozwadowie (1944–1945).
Praca w PRL i działalność naukowa
W lutym 1945 roku repatriowano go do Polski. W 1945 roku został dyrektorem technicznym Huty Cynkowej w Trzebini, a w tym samym roku objął funkcję naczelnika Wydziału Pracy i Płacy w Ministerstwie Przemysłu. W kolejnych latach pełnił szereg kierowniczych stanowisk: zastępca naczelnego dyrektora Zjednoczenia Przemysłu Metali Nieżelaznych w Katowicach (1947), naczelny dyrektor Zjednoczenia (1948–1949), generalny dyrektor Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego w Gliwicach (1949–1954) oraz dyrektor różnych instytutów badawczych w latach 1954–1957.
Przyczynił się do uruchomienia przemysłu chemicznego w PRL. W 1963 roku został kierownikiem Katedry Technologii Chemicznej na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Kierował Pracownią Radioizotopową na UMCS i pracował naukowo w Instytucie Badań Jądrowych w Warszawie. Był promotorem wielu prac magisterskich.
Praca za granicą i ostatnie lata
Od 1968 roku przebywał na stażu w Niemczech jako profesor wizytujący, a następnie pracownik naukowy w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie. Kilka lat później zdecydował się pozostać za granicą. Mieszkał w Niemczech i kontynuował badania w Düsseldorfie; od 1972 roku wykładał także na Sorbonie w Paryżu.
Zmarł w Düsseldorfie 10 czerwca 1987 roku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, kwatera 2C-7-12.
Publikacje
Poniżej wybrane publikacje Karola Akermana:
- Formy i znaczenie pomocy radzieckiej dla polskiego przemysłu chemicznego (ok. 1950)
- Gips (1951, wspólnie z Edwardem Zawadą)
- Materialbewegung in Drehöfen für das Krupp-Renn-Verfahren in den Berg- und Hüttenwerken „Sabinów“ (1961)
- Untersuchung des Jodierungsprozesses von Speisesiedesalz mit radioaktiven ¹³¹J (1962)
- Estimation of the rate of material transport in rotary kilns used for decomposition of calcium sulfate at the sulfuric acid plant at Wizów, Poland (1960)
- Untersuchung der Materialbewegung in Kalziniertrommeln der Sodaindustrie (1963)
- Gips i anhydryt. Występowanie i zastosowania w przemyśle i w budownictwie (1964)
- A study on industrial rectification process of cadmium by means of radioactive tracers (1964)
- Étude du mécanisme et de la vitesse de passage des matériaux dans les fours rotatifs à l’aide des isotopes radioactifs (1965, współautor)
- Techniczne zastosowanie metody atomów znaczonych (1970)
Odznaczenia i nagrody
Otrzymał Order Sztandaru Pracy I klasy (1951), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1950) oraz Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). Został wyróżniony Nagrodą Państwową I stopnia (1951) i II stopnia (1953).
