Park im. Wojciecha Bednarskiego położony jest po południowej stronie centrum Podgórza, w obniżeniu terenu utworzonym przez dawny kamieniołom. Wejścia do parku znajdują się przy ulicy Parkowej oraz przy Zamoyskiego, przy placu Niepodległości. W bezpośrednim sąsiedztwie widoczne są m.in. stadion KS Korona Kraków, gmach TVP3 Kraków, wieża SLR Krzemionki, budynek IV Liceum Ogólnokształcącego oraz Kościół św. Józefa.
Gdzie jest park Bednarskiego?
Park leży w dzielnicy XIII Podgórze w Krakowie, na wzgórzach Krzemionek Podgórskich — na południowym skraju Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Obszar parku obejmuje część kotliny powstałej po eksploatacji wapieni i fragmenty zboczy oraz wierzchowiny. Teren ten wznosi się do około 250 m n.p.m., czyli około 50 m ponad poziom Wisły w okolicy.
Jak powstał park i jaka jest jego historia?
Miejsce parku wykorzystywano od średniowiecza jako kamieniołom; nazwa „Szkoła Twardowskiego" wiąże się z legendą o Panu Twardowskim, której lokalizacją były Krzemionki. Pierwszą koncepcję przekształcenia kamieniołomu w park miejski przedstawił radny Wojciech Bednarski w 1884 roku. Realizacja była utrudniona przez trwającą eksploatację wapieni i brak gleby, dlatego nawiezienie ziemi i szerokie prace ziemne zajęły kilka lat.
Bednarski wspierał powstanie ogrodu środkami prywatnymi — do 1890 roku przekazał 734 złote 25 centów na drzewa, kwiaty, ławki, altanę i robotników. W 1891 roku oddano do użytku pierwszy fragment jako „ogródek przyszkolny", a uroczyste otwarcie parku miało miejsce 19 lipca 1896 roku. W 1907 roku park otrzymał imię założyciela, a w 1937 roku odsłonięto w nim pomnik Wojciecha Bednarskiego autorstwa Stanisława Popławskiego.
Co zmieniła rewitalizacja w latach 2022–2023?
W styczniu 2022 roku rozpoczął się generalny remont parku, prowadzony etapami. Odbudowany i zrewitalizowany teren został ponownie udostępniony 27 kwietnia 2023 roku podczas pikniku rodzinnego; koszt inwestycji wyniósł około 18 mln zł.
Co znajduje się w parku po remoncie?
Rewitalizacja miała na celu przywrócenie historycznego charakteru parku z zachowaniem istniejącego starodrzewu. Uporządkowano zieleń, dosadzono ponad 50 drzew — w tym kasztanowce, klony, lipy i buki — około 7 tysięcy krzewów, 90 tysięcy bylin i 28 tysięcy roślin cebulowych. Wśród niskiej roślinności pojawiły się m.in. barwinek, paprocie, bodziszki, konwalie i krokusy.
Na terenie parku ustawiono domki dla jeży i wiewiórek oraz budki dla ptaków i nietoperzy. Między Wgłębnikiem a Placem Sokolim urządzono dwuczęściowy plac zabaw dla młodszych i starszych dzieci, połączony drewnianą ścieżką edukacyjną z elementami związanymi z legendą o Panu Twardowskim. Odrestaurowano Domek Ogrodnika — z ceglaną elewacją, dwuspadowym dachem i drewnianą stolarką — oraz przebudowano kiosk jako zaplecze dla polany „Plac Sokoli". Wprowadzono także nowe elementy małej architektury: ławki, stoły piknikowe, leżaki i zewnętrzną siłownię.
Jakie są warunki przyrodnicze i geologiczne?
Krzemionki Podgórskie zbudowane są z wapieni jury i tworzą monoklinę pokrytą eluwialnymi osadami oraz osadami glacifluwialnymi. Obszar jest silnie skrasowiony, dlatego na wyższych partiach praktycznie nie występują wody powierzchniowe. Doliny między wzgórzami były kiedyś ciekami wodnymi; niektóre z nich zostały skanalizowane podczas rozwoju aglomeracji — przykładem jest potok Czyżówka.
Gleby na wierzchowinach to płytkie, kamieniste rędziny mieszane; na zboczach północno-zachodnich występują rędziny wapienne. W momencie zakładania parku nawieziono ziemię na dno dawnego kamieniołomu, aby stworzyć warunki do rozwoju drzew i krzewów. Klimat terenu wykazuje zróżnicowanie: na wierzchowinach i zboczach południowych panują warunki cieplejsze i bardziej suche, natomiast zbocza północne i partie zacienione pozostają chłodniejsze i wilgotniejsze.
Czy park ma status zabytku?
Park wpisano do rejestru zabytków 17 lipca 1976 roku. W ciągu XX wieku układ i charakter parku ulegały zmianom — po II wojnie światowej usunięto część żywopłotów i krzewów, rozebrano elementy zaplecza i wykonano nawierzchnie asfaltowe alejek. Rewitalizacja na początku lat 2020 przywróciła liczne historyczne elementy i porządek zieleni.
Informacje praktyczne
- Adres: Jana Zamoyskiego, 33-332 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (5 201 opinii)
