Reprezentacyjne Komnaty Królewskie mieszczą się w Zamku Królewskim na Wawelu i łączą fragmenty parteru z kondygnacją reprezentacyjną — drugim piętrem. Ekspozycja pokazuje zarówno mieszkanie wielkorządcy, jak i sale używane od czasów królewskich do oficjalnych ceremonii. Wnętrza zyskały dzisiejszy wygląd w wyniku międzywojennej rekonstrukcji; układ zwiedzania obowiązujący obecnie opracowano w 1995 roku.
Jak powstała ekspozycja?
Pierwsza muzealna ekspozycja Komnat powstała w latach 30. XX wieku po odzyskaniu zamku z rąk austriackich w 1905 roku i po przeprowadzeniu niezbędnych prac konserwatorskich. Kierownikiem rekonstrukcji był Adolf Szyszko-Bohusz, który odrzucił pomysł ścisłego odtwarzania wnętrz wyłącznie na podstawie przekazów archiwalnych. Jego podejście polegało na tworzeniu nowych aranżacji nawiązujących do historycznego charakteru zamku, dzięki czemu wnętrza miały oddać rangę budowli jako reprezentacyjnego gmachu odrodzonej Rzeczypospolitej.
Co tworzy Mieszkanie wielkorządcy?
Mieszkanie wielkorządcy składa się z trzech komnat umieszczonych na parterze zamku. W tych salach prezentowane są meble i malarstwo niemieckie, co podkreśla związek najwybitniejszych ówczesnych wielkorządców — Jana Bonera i Seweryna Bonera — z terenami niemieckimi. W jednej z komnat eksponowane są masywne skrzynie kasowe, używane do przechowywania i przewożenia pieniędzy.
Jakie funkcje pełniły sale II piętra?
Drugie piętro zamku pełniło funkcję reprezentacyjną — piano nobile. W tych przestrzeniach odbywały się oficjalne audiencje, przyjęcia i bale; Rada królewska zbierała się w Sali Turniejowej. Sala Poselska służyła obradom posłów, a Sala Senatorska była miejscem obrad senatorów, dlatego sale te miały wyższe sufity i dekoracyjne, kasetonowe stropy oraz szerokie malowane fryzy podstropowe.
W jakim stylu urządzone są komnaty i co się w nich zachowało?
Komnaty urządzone są w stylu włoskiego renesansu. Unikatowy jest kasetonowy strop Sali Poselskiej — zwanej też salą Pod Głowami — który pierwotnie dekorowały 194 rzeźbione głowy; dziś w stropie zamontowano 30 zachowanych oryginalnych głów. Autorem części fryzów był Hans Dürer, a jednym z mistrzów dekoracji był Andrzej z Wrocławia.
W wyposażeniu sal szczególne miejsce zajmują arrasy zamawiane przez króla Zygmunta Augusta, które przetrwały liczne zawirowania dziejowe. Meble w salach renesansowych pochodzą z warsztatów włoskich, a na ścianach zawieszono gobeliny według projektów Piotra Pawła Rubensa oraz portrety polskich władców. Do cennych zabytków należy portret królewicza Władysława IV Wazy pędzla Rubensa z 1624 roku, będący depozytem Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku.
Jak przeprowadzono prace konserwatorskie i renowacyjne?
W okresie międzywojennym odtworzono stropy i część malowanych fryzów oraz podjęto prace przy kurdybanach. Ściany pokryto tkaninami z początku XVIII wieku pochodzącymi z Pałacu na wodzie w Moritzburgu, zakupionymi od wiedeńskiego antykwariusza Szymona Szwartza. Prace konserwatorskie przy kurdybanach prowadzono przez ponad dwadzieścia lat; w Sali Senatorskiej Wacław Szymborski zorganizował pracownię konserwatorską, która wykonywała rekonstrukcje i uzupełnienia według dawnych receptur.
Informacje praktyczne
- Adres: Zamek Wawel 5, 31-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 9:00–17:00
- Telefon: +48124225155
- Strona internetowa: wawel.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,5 (415 opinii)
