Poniedziałek, 14 września Imieniny: Bernard, Roksana, Cyprian
Kraków
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Znani z miasta

Julian Aleksandrowicz — lekarz internista i hematolog

Sylwia Stępień • 4 min czytania

Julian Aleksandrowicz
Fot. nieznany/unknown · „Julian Aleksandrowicz” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Julian Aleksandrowicz (1908–1988) był polskim lekarzem internistą, profesorem nauk medycznych i hematologiem. Był także filozofem medycyny, działaczem Armii Krajowej i kawalerem Orderu Virtuti Militari.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoJulian Aleksandrowicz
Pseudonim"Doktor Twardy"
Urodzenie20 sierpnia 1908, Kraków
Zgon18 października 1988, Kraków
Wykształcenie i tytuły
StudiaWydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1933
Doktorat1934 (badania szpiku kostnego)
Habilitacja1947, Wydział Lekarski UJ
Tytuły naukoweprof. nadzw. 1951; prof. zwycz. 1956
Zawód i funkcje
Zawódlekarz internista, hematolog, filozof medycyny
FunkcjaKierownik Kliniki Hematologicznej Akademii Medycznej w Krakowie
Okres wojenny
Stopieńmajor lekarz Armii Krajowej
Działaniauczestnik kampanii wrześniowej; ucieczka z obozu, więzienie w getcie krakowskim i ucieczka
Wybrane publikacje
Książkim.in. "Nie ma nieuleczalnie chorych", "Sumienie ekologiczne", "Wszechstronna nadzieja", "Kuchnia i medycyna", "Wiedza stwarza nadzieję", "U progu medycyny jutra"
Odznaczenia i nagrody
OrderyKrzyż Srebrny Virtuti Militari; Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
InneOdznaka "Zasłużony Nauczyciel PRL"; Odznaka "Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu"; Złota Odznaka "Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa" (1972)
NagrodyPaństwowa Nagroda Naukowa III stopnia (29 VII 1950); Nagroda im. Idziego Radziszewskiego (1986); nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego
Pochówek
MiejsceCmentarz wojskowy przy ul. Prandoty, Kraków (PAS D-wsch-2)

Julian Aleksandrowicz był rozpoznawalnym lekarzem i autorem prac z zakresu hematologii oraz filozofii medycyny. Zdobył uznanie jako profesor Akademii Medycznej w Krakowie, a także jako działacz Armii Krajowej w czasie II wojny światowej.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Krakowie w rodzinie Józefa i Zofii. Ukończył VI Gimnazjum im. T. Kościuszki w 1926 roku, a następnie studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1933 roku. Rok później obronił pracę doktorską poświęconą badaniom szpiku kostnego. W 1934 roku ukończył także Studium Wychowania Fizycznego UJ.

Okres wojny i działalność konspiracyjna

Zmobilizowano go jako podporucznika lekarza i przydzielono do 72 pułku piechoty, w którym walczył w kampanii wrześniowej. Uciekł z obozu jenieckiego i w styczniu 1940 powrócił do Krakowa. Trafił do getta krakowskiego, skąd zdołał się wydostać; w czasie okupacji działał w strukturach Armii Krajowej. Za czyny bojowe i osobiste męstwo przyznano mu Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Kariera naukowa i praktyka lekarska

Po wojnie założył w Krakowie ośrodek leczniczy dla osób powracających z obozów. Habilitował się w 1947 roku. W pierwszych latach powojennych pracował także jako lekarz uzdrowiskowy w Kudowie-Zdroju. W 1951 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1956 roku profesora zwyczajnego. Przez wiele lat kierował Kliniką Hematologiczną Akademii Medycznej w Krakowie i prowadził praktykę prywatną w swoim mieszkaniu przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej.

Publikacje, relacje i współpraca z innymi twórcami

Napisał kilka książek popularyzujących medycynę i podejście terapeutyczne, wśród nich prace takie jak "Nie ma nieuleczalnie chorych" oraz "Wiedza stwarza nadzieję". W 1962 roku opublikował wspomnienia z okresu okupacji pt. "Kartki z dziennika doktora Twardego". Pisał również artykuły medyczne i publicystyczne, m.in. w czasopiśmie "Przekrój".

Odznaczenia, nagrody i formy upamiętnienia

Otrzymał Krzyż Srebrny Virtuti Militari oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. W 1950 roku przyznano mu Państwową Nagrodę Naukową III stopnia za monograficzne opracowanie zagadnień hematologicznych i wkład w walkę z gruźlicą. Otrzymał także nagrody towarzyskie i fundacyjne.

Jego pamięć upamiętniono w Krakowie nazwą ulicy "Doktora Twardego" oraz tablicami i popiersiem. Szkoła Podstawowa nr 158 w Krakowie nosi imię Profesora Juliana Aleksandrowicza. W 2014 roku w Zaułku Estreichera odsłonięto popiersie autorstwa Karola Badyny.

Był mężem Marii (1912–1991) i ojcem Jerzego Aleksandrowicza. Zmarł w Krakowie w 1988 po długich zmaganiach z chorobą nowotworową i został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Julian Aleksandrowicz?
Julian Aleksandrowicz urodził się 20 sierpnia 1908 roku w Krakowie.
Za co otrzymał Krzyż Srebrny Virtuti Militari?
Krzyż Srebrny Virtuti Militari przyznano mu 20 sierpnia 1948 "w uznaniu wybitnych czynów bojowych i osobistego męstwa w działaniach Armii Krajowej 1939–1945".
Jakie książki napisał Julian Aleksandrowicz?
Napisał między innymi "Nie ma nieuleczalnie chorych", "Sumienie ekologiczne", "Wszechstronna nadzieja", "Kuchnia i medycyna", "Wiedza stwarza nadzieję" oraz "U progu medycyny jutra".
Gdzie w Krakowie upamiętniono profesora?
W Krakowie istnieje ulica "Doktora Twardego", odsłonięto tablice pamiątkowe przy kamienicach, a w 2014 roku ustawiono popiersie Juliana Aleksandrowicza w Zaułku Estreichera (ul. św. Anny 10).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Sylwia Stępień

Nazywam się Sylwia Stępień i w redakcji wavelo.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krakowem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również