Wtorek, 8 września Imieniny: Maria, Adrianna, Sergiusz
Kraków
Teraz Wtorek, 8 września 2026
Znani z miasta

Alexander Abusch — niemiecki polityk i krytyk literacki

Sylwia Stępień • 3 min czytania

Alexander Abusch
Fot. Klaus Franke · „Berlin, 1. DSV-Jahreskonferenz, Alexander Abusch” · licencja CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Alexander Abusch (pseud. Ernst Reinhardt; 14 lutego 1902, Kraków – 27 stycznia 1982, Berlin) był niemieckim politykiem, dziennikarzem, publicystą, krytykiem literackim i poetą.

Dane
Pełne nazwiskoAlexander Abusch
PseudonimErnst Reinhardt
Data urodzenia14 lutego 1902
Miejsce urodzeniaKraków
Data śmierci27 stycznia 1982
Miejsce śmierciBerlin
Pochodzenierodzina żydowska
Zawódpolityk, dziennikarz, publicysta, krytyk literacki, poeta
Funkcje i odznaczenia
Ministerminister kultury NRD (1958–1961)
Rządwicepremier (1961–1971)
Federacja Kulturywiceprzewodniczący i przewodniczący honorowy (1972–1982)
OdznaczenieBrązowy Order Zasług dla Ojczyzny
Miejsce pochówkuCmentarz Centralny Friedrichsfelde, Berlin

Alexander Abusch, znany też pod pseudonimem Ernst Reinhardt, związał w młodości swoją działalność z ideologią komunistyczną i pracą redakcyjną. Po okresie emigracji powrócił do działalności politycznej i kulturalnej w Niemieckiej Republice Demokratycznej.

Życiorys i wczesna działalność

Urodził się w rodzinie żydowskiej; jego ojciec trudnił się drobnym handlem. Wychowywał się w Norymberdze, a w wieku 14 lat uczył się kupieckiego rzemiosła. Już od młodości angażował się w promowanie ideologii komunistycznej, wstępując w 1916 roku do ugrupowania Freien Sozialistischen Jugend.

Przed drugą wojną światową, od 1921 roku, pracował w redakcjach różnych gazet. W 1931 roku poślubił Hildegardę Aßmann. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy opuścił Niemcy i spędził okres 1933–1946 na emigracji.

Emigracja i praca redakcyjna

W czasie emigracji był związany z prasą antynazistowską. Pracował w redakcji "Naszych Czasów" i był redaktorem naczelnym "Rote Fahne" w latach 1935–1939. W 1941 przeniósł się do Meksyku, gdzie od 1941 do 1946 kierował redakcją "Freies Deutschland".

Współredagował także Brunatną księgę o podpaleniu Reichstagu, dokumentując prześladowania i terror nazistowski. W politycznym oporze przeciwko dyktaturze Hitlera podkreślał swoje dążenie do antyfaszystowskiej działalności.

Funkcje państwowe i działalność w NRD

Po wojnie skoncentrował się na polityce i krytyce literackiej. W 1950 roku podpisał apel sztokholmski, wyrażając poparcie dla tego rodzaju inicjatyw.

W latach 1958–1961 pełnił funkcję minister kultury NRD, a w okresie 1961–1971 był wicepremierem. Pod koniec życia, w latach 1972–1982, działał jako wiceprzewodniczący i honorowy przewodniczący Federacji Kultury Wschodu Niemiec.

Z racji sprawowanych funkcji mieszkał w osiedlu kierownictwa NRD wokół Majakowskiring w Berlinie-Pankow. Zmarł w 1982 roku i został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Wybrane publikacje

Do najważniejszych publikacji należą:

  • Der Kampf vor den Fabriken (Erzählungen), 1926
  • Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror (współredaktor), Paryż 1933
  • Der Irrweg einer Nation, Meksyk 1945 (wyd. pol. 1950)
  • Stalin und die Schicksalsfragen der deutschen Nation, Berlin 1949
  • Literatur und Wirklichkeit. Beiträge zu einer neuen deutschen Literaturgeschichte, Berlin 1952
  • Schiller – Größe und Tragik eines deutschen Genius, 1955
  • Kulturelle Probleme des sozialistischen Humanismus. Beiträge zur deutschen Kulturpolitik. 1946–1961, Berlin 1962
  • Shakespeare. Realist und Humanist, Genius der Weltliteratur, Berlin 1964
  • Entscheidung unseres Jahrhunderts. Beiträge zur Zeitgeschichte 1921 bis 1976, Berlin 1977
  • Der Deckname, Memoiren, Berlin 1981

Pochowany jest na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Alexander Abusch?
Urodził się 14 lutego 1902 roku w Krakowie.
Jakie funkcje pełnił Alexander Abusch w NRD?
Był ministrem kultury NRD w latach 1958–1961 oraz wicepremierem w latach 1961–1971.
Gdzie przebywał Abusch podczas emigracji i w jakich redakcjach pracował?
W latach 1933–1946 przebywał na emigracji; pracował m.in. w redakcji "Naszych Czasów", był redaktorem naczelnym "Rote Fahne" (1935–1939) i "Freies Deutschland" (1941–1946).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Sylwia Stępień

Nazywam się Sylwia Stępień i w redakcji wavelo.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krakowem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również